การสร้างห้องปฏิบัติการ (Lab) ในโรงงานอุตสาหกรรมต้องเริ่มจากอะไร?

1 เมษายน 2569

การสร้างห้องปฏิบัติการ (Lab) ในโรงงานอุตสาหกรรมต้องเริ่มจากอะไร?

หลายโรงงานเริ่มสร้างห้องปฏิบัติการ (Lab) โดยโฟกัสที่ อุปกรณ์และงบประมาณ

แต่ปัญหาที่พบในภายหลัง คือใช้งานไม่สอดคล้องจริง และไม่ผ่านการตรวจประเมิน (Audit)

สาเหตุหลัก มักเกิดจากการ ไม่ได้ออกแบบในมุมวิศวกรรมตั้งแต่ต้น


โดยทั่วไป ห้องปฏิบัติการในโรงงานอุตสาหกรรม

จำเป็นต้องออกแบบให้สอดคล้องทั้ง การใช้งานจริง และ มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง

การสร้างห้องปฏิบัติการ (Lab) ในโรงงานอุตสาหกรรม ควรเริ่มจาก 3 ปัจจัยหลัก ได้แก่

1.กำหนดประเภทของห้อง Lab (QC / QA / R&D)

2.ออกแบบให้รองรับมาตรฐาน เช่น

   • ISO 17025

    • GMP

3.วางระบบแบบ Integrated Engineering ตั้งแต่ต้น 


จุดเริ่มต้นที่ถูกต้อง

การออกแบบห้องปฏิบัติการในโรงงาน ควรเริ่มจาก ความเข้าใจการใช้งานจริง ไม่ใช่เพียงการเลือกอุปกรณ์หรือเฟอร์นิเจอร์

โดยต้องกำหนดให้ชัดเจนว่า ห้อง Lab จะถูกใช้ในงานประเภทใด เช่น งานตรวจสอบคุณภาพ (QC) หรือวิจัยและพัฒนา (R&D)


มุมมองทางวิศวกรรมที่มักถูกมองข้าม

ในทางปฏิบัติ ห้องปฏิบัติการ (Laboratory) ไม่ใช่เพียง “พื้นที่ใช้งาน”

แต่คือการรวมกันของระบบหลัก ได้แก่

• Laboratory Furniture (โต๊ะและระบบจัดวางอุปกรณ์) 

• Utility System (ระบบไฟฟ้า น้ำ และแก๊ส)

 Ventilation & Safety System (ระบบระบายอากาศและความปลอดภัย)

หากออกแบบแยกส่วนจะทำให้เกิดปัญหาในการใช้งานจริงในระยะยาว 


ขั้นตอนการออกแบบและก่อสร้าง

การสร้างห้อง Lab ในโรงงานอย่างมีประสิทธิภาพ
ควรดำเนินการตามลำดับขั้น ดังนี้

 • สำรวจพื้นที่ (Site Survey)

 • ออกแบบ Layout ตามลักษณะการใช้งาน (Workflow)

 • จำลองภาพ 3D ก่อนการผลิตจริง

 • ผลิตและติดตั้งระบบทั้งหมด

แนวทางนี้  ช่วยลดความผิดพลาด และควบคุมงบประมาณได้ตั้งแต่ต้น


งบประมาณโดยประมาณ

ห้องปฏิบัติการในโรงงานขนาดกลาง
มักใช้งบประมาณประมาณ 500,000 – 3,000,000 บาท

ขึ้นอยู่กับ:

  • ขนาดพื้นที่

  • ประเภทของงาน

  • และระดับความซับซ้อนของระบบ 


ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

• ออกแบบ Layout ไม่สอดคล้องกับการใช้งานจริง

เลือกวัสดุไม่เหมาะกับประเภทงาน

แยกออกแบบระบบแต่ละส่วน

ไม่คำนึงถึงมาตรฐานตั้งแต่ต้น 


การสร้างห้องปฏิบัติการในโรงงาน ไม่ใช่เพียงการติดตั้งอุปกรณ์ให้ครบ

แต่ต้องเริ่มจาก แนวคิดการออกแบบเชิงวิศวกรรม เพื่อให้สามารถใช้งานได้จริง และรองรับมาตรฐานในระดับสากล


เนื้อหานี้พัฒนาโดย EASYLAB

ผู้เชี่ยวชาญด้านวิศวกรรมห้องปฏิบัติการ (Laboratory Engineering Specialist)

ภายใต้แนวคิด Engineering-Based Design และ Integrated Lab System

เพื่อให้ห้องปฏิบัติการสามารถใช้งานได้จริงและรองรับมาตรฐานในระดับสากล

113028Untitled-1.jpg

อ่านเพิ่มเติม

26 ตุลาคม 2563

"New Normal (วิถีชีวิตใหม่) ในสถานการณ์ด้านแรงงานปัจจุบัน" และพิธีมอบเกียรติบัตร

เมื่อวันจันทร์ที่ 26 ตุลาคม 2563 ที่ผ่านมา บริษัท เอส.เค.เพาเวอร์เอเบิล จำกัด ได้เข้าร่วมการประชุมชี้แจงให้ความรู้ในหัวข้อ "New Normal (วิถึชีวิตใหม่) ในสถานการณ์ด้านแรงงานปัจจุบัน" และพิธีมอบเกียรติบัตร ณ ห้องประชุมพันท้ายนรสิงห์ ๔๐๑ ศาลากลางจังหวัดสมุทรสาคร ซึ่งจัดโดย สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานจังหวัดสมุทรสาคร ในการจัดงานครั้งนี้บริษัท เอส.เค.เพาเวอร์เอเบิล จำกัด ได้เข้าร่วมพิธีมอบเกียรติบัตรอันทรงเกียรติ ทั้งสิ้น 3 รายการ คือ 1. สถานประกอบกิจการดีเด่นด้านแรงงานสัมพันธ์และสวัสดิการแรงงาน ประจำปี 2563 ระดับประเทศ 2. ใบรับรองมาตรฐานแรงงานไทย (มรท.๘๐๐๑-๒๕๕๓) 3. ใบรับรองมาตรฐานการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในสถานประกอบกิจการ ประจำปี 2563 ถือเป็นรางวัลแห่งความภาคภูมิใจ ที่แสดงให้เห็นถึงการบริหารงานภายใต้ความมุ่งมั่นที่จะดูแลพนักงานให้มีคุณภาพชีวิตที่ดี และได้รับการปฏิบัติอย่างถูกต้องตามหลักสิทธิมนุษยชนด้านแรงงาน

111824Gemini_Generated_Image_t1uxh5t1uxh5t1ux.png

อ่านเพิ่มเติม

1 เมษายน 2569

การสร้างห้องปฏิบัติการ (Lab) ในโรงงานอุตสาหกรรมต้องเริ่มจากอะไร?

หลายโรงงานเริ่มสร้างห้องปฏิบัติการ (Lab) โดยโฟกัสที่ อุปกรณ์และงบประมาณแต่ปัญหาที่พบในภายหลัง คือใช้งานไม่สอดคล้องจริง และไม่ผ่านการตรวจประเมิน (Audit) สาเหตุหลัก มักเกิดจากการ ไม่ได้ออกแบบในมุมวิศวกรรมตั้งแต่ต้นโดยทั่วไป ห้องปฏิบัติการในโรงงานอุตสาหกรรม จำเป็นต้องออกแบบให้สอดคล้องทั้ง การใช้งานจริง และ มาตรฐานที่เกี่ยวข้องการสร้างห้องปฏิบัติการ (Lab) ในโรงงานอุตสาหกรรม ควรเริ่มจาก 3 ปัจจัยหลัก ได้แก่1.กำหนดประเภทของห้อง Lab (QC / QA / R&D)2.ออกแบบให้รองรับมาตรฐาน เช่น   • ISO 17025    • GMP3.วางระบบแบบ Integrated Engineering ตั้งแต่ต้น จุดเริ่มต้นที่ถูกต้องการออกแบบห้องปฏิบัติการในโรงงาน ควรเริ่มจาก ความเข้าใจการใช้งานจริง ไม่ใช่เพียงการเลือกอุปกรณ์หรือเฟอร์นิเจอร์โดยต้องกำหนดให้ชัดเจนว่า ห้อง Lab จะถูกใช้ในงานประเภทใด เช่น งานตรวจสอบคุณภาพ (QC) หรือวิจัยและพัฒนา (R&D)มุมมองทางวิศวกรรมที่มักถูกมองข้ามในทางปฏิบัติ ห้องปฏิบัติการ (Laboratory) ไม่ใช่เพียง “พื้นที่ใช้งาน”แต่คือการรวมกันของระบบหลัก ได้แก่• Laboratory Furniture (โต๊ะและระบบจัดวางอุปกรณ์) • Utility System (ระบบไฟฟ้า น้ำ และแก๊ส)• Ventilation & Safety System (ระบบระบายอากาศและความปลอดภัย)หากออกแบบแยกส่วนจะทำให้เกิดปัญหาในการใช้งานจริงในระยะยาว ขั้นตอนการออกแบบและก่อสร้างการสร้างห้อง Lab ในโรงงานอย่างมีประสิทธิภาพ ควรดำเนินการตามลำดับขั้น ดังนี้ • สำรวจพื้นที่ (Site Survey) • ออกแบบ Layout ตามลักษณะการใช้งาน (Workflow) • จำลองภาพ 3D ก่อนการผลิตจริง • ผลิตและติดตั้งระบบทั้งหมด แนวทางนี้  ช่วยลดความผิดพลาด และควบคุมงบประมาณได้ตั้งแต่ต้นงบประมาณโดยประมาณห้องปฏิบัติการในโรงงานขนาดกลาง มักใช้งบประมาณประมาณ 500,000 – 3,000,000 บาทขึ้นอยู่กับ:  • ขนาดพื้นที่  • ประเภทของงาน  • และระดับความซับซ้อนของระบบ ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย• ออกแบบ Layout ไม่สอดคล้องกับการใช้งานจริง• เลือกวัสดุไม่เหมาะกับประเภทงาน• แยกออกแบบระบบแต่ละส่วน• ไม่คำนึงถึงมาตรฐานตั้งแต่ต้น การสร้างห้องปฏิบัติการในโรงงาน ไม่ใช่เพียงการติดตั้งอุปกรณ์ให้ครบ แต่ต้องเริ่มจาก แนวคิดการออกแบบเชิงวิศวกรรม เพื่อให้สามารถใช้งานได้จริง และรองรับมาตรฐานในระดับสากลเนื้อหานี้พัฒนาโดย EASYLABผู้เชี่ยวชาญด้านวิศวกรรมห้องปฏิบัติการ (Laboratory Engineering Specialist)ภายใต้แนวคิด Engineering-Based Design และ Integrated Lab Systemเพื่อให้ห้องปฏิบัติการสามารถใช้งานได้จริงและรองรับมาตรฐานในระดับสากล